Kwart docenten loopt kans op burn-out.

Uitgegeven: 3 april 2009 10:16
Laatst gewijzigd: 3 april 2009 12:02

AMSTERDAM - Een kwart van de Nederlandse docenten geeft aan over onvoldoende mentale en fysieke capaciteiten te beschikken om hun onderwijstaak goed uit te kunnen voeren, zo meldt het Financieele Dagblad vrijdag.

Het risico op een langdurig ziekteverzuim is door deze gebreken aanzienlijk. Onlangs bleek al dat leraren vaak last hebben van een burn-out. De oorzaak van deze golf aan burn-outs hangt nauw samen met de sterke vergrijzing in het onderwijs. Dat blijkt uit een onderzoek onder ruim tweeduizend docenten in het voortgezet onderwijs.

In het onderwijs zijn veel werknemers al boven de 55 jaar. De gemiddelde leeftijd in deze branche ligt aanzienlijk hoger dan in andere branches. De vergrijzing is een flinke reden tot zorg voor de vakbonden die daardoor de werkomstandigheden achteruit zien gaan.

© NUzakelijk/Jaap Schneider

Ja beste lezertjes. Nu zie je het zelf met eigen ogen. Ik mag dan wel een wereldbaan hebben en meestal met een vette lach op mijn gezicht naar mijn werk gaan, maar elke dag loop ik opnieuw enorme risico's. Dat ook ik over onvoldoende fysieke en mentale capaciteiten beschik moge duidelijk zijn. Ik ben maar een klein manneke en niet alleen al mijn collega's maar ook de meeste leerlingen zijn een stuk groter. Fysiek stel ik dus niet erg veel voor. Bovendien ben ik niet bijster slim. Hoor ik iemand zeggen "Dat klopt. Ik ken je. Anders was je geen leraar geweest."? Naughty, naughty.
Ook ik ben de 55 ruimschoots gepasseerd. Ja, ik moet oppassen.
Als ik terug kijk op mijn leventje besef ik dat ik vaker gewerkt heb in risicovolle beroepen. In de bouw bijvoorbeeld. En ik heb op de grote vaart gezeten. Jarenlang was ik bijstandsmaatschappelijk werker. Een paar keer heb ik daar letterlijk geknokt met cliënten die dachten dat dit van hen werd verwacht. Ze stonden immers als asociaal bekend. Ik heb trouwens al die keren gewonnen. Yeh!
En nu ben ik al meer dan 15 jaar docent. Maar hoe lang ga ik het nog redden? Inmiddels heb ik niet meer de verwachting dat het management in staat zal zijn om de randvoorwaarden te creëren voor goed onderwijs. Dat konden ze niet in een organisatie die redelijk stabiel was en zeker niet in een organisatie die zo sterk aan het veranderen is. Nee, zij hebben het niet gemakkelijk. Aan hen de zware opgave om er steeds maar weer voor te zorgen dat alles goed verloopt in de organisatie terwijl ze weten dat de ogen van de politiek op hen zijn gericht. En daar komen al die morrende docenten ook nog bij, die zich dan maar weer eens langdurig ziek melden als ze voor de zoveelste keer vast lopen in het zoveelste veranderingsproces.
Van hen is weinig begrip te verwachten. Onredelijk als ze zijn verlangen ze naar gewone werkomstandigheden, een duidelijke taakafbakening, gepaste hulpmiddelen (zoals bijvoorbeeld leslokalen, heldere lesroosters, ondersteuning, duidelijke Plannen van Inzet en vult u deze lijst maar zelf verder aan...) en zo af en toe een complimentje voor hun enorme betrokkenheid en inzet om er toch nog wat van te maken.
En hoe die mensen kunnen reageren op dat zelfde management... Onvoorstelbaar! Niet vreemd dat deze dan als dollen om zich heen gaan slaan om hen weer in het gareel te krijgen zodat de neuzen weer dezelfde kant op staan. Of dit nu de goede kant is maakt niet uit. Tenslotte weet niemand wat de goede kant is.
Ook ik heb eens het genoegen gesmaakt om supervisie te mogen ontvangen omdat het alternatief anders een exitgesprek zou zijn geweest. Hierna heb ik me weer tijden gedeisd gehouden en dat was wel zo prettig voor iedereen.

Ja, burn-out. Als je me nu kon zien met die grijns op m'n gezicht dan voel je wel aan dat dit een traject is wat ik niemand van mijn collega's gun en mezelf nog het minst. Ik zie er daarom maar van af. De dingen gaan zoals ze gaan. We staan 's morgens op, doen een plas en een grote boodschap, doen wat we denken dat goed is die dag (goed voor ons zelf wel te verstaan), gaan weer naar huis, doen weer een plas en een grote boodschap en kruipen onder de dekens. Daar mijmeren we nog wat na over de dag. En geven ons daarna over aan de nacht die al onze wensen vervult. En de volgende dag weer. Totdat er geen nieuwe dag meer voor ons is. Over en uit.
Als je net als ik gewoon je werk doet, je verwachtingen realistisch houdt, de klootzakken die je leven soms proberen te verpesten naar de hel verwenst in de wetenschap dat ze, al is het buiten jouw gezichtsveld, zichzelf altijd tegen zullen komen, als je onvoorwaardelijk van het leven kan genieten omdat elke dag een geschenk is...Kortom als je al je zegeningen kunt tellen en wat minder waarde hecht aan de zaken die nu eenmaal onvermijdelijk anders lopen dan je had gewenst, dan komt het meestal wel goed. Geloof me, niets is er zo geweldig als docent zijn.